EU ETS (European Union Emissions Trading System) to podstawowy mechanizm polityki klimatycznej Unii Europejskiej, którego celem jest stopniowe ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorach najbardziej emisyjnych. System działa w modelu „cap-and-trade” – ustalany jest maksymalny poziom emisji CO2, a przedsiębiorstwa muszą posiadać odpowiednią liczbę uprawnień, którymi mogą handlować na rynku. W praktyce oznacza to, że wraz ze wzrostem ceny uprawnień rosną również koszty funkcjonowania wielu branż przemysłowych. Wzrost kosztów wynikający z funkcjonowania systemu EU ETS szczególnie silnie odczuwają przedsiębiorstwa o wysokim zużyciu energii.
W wielu branżach przemysłowych energia stanowi istotny element kosztów produkcji. Dodatkowe obciążenia związane z polityką klimatyczną mogą wpływać na konkurencyjność europejskich producentów na rynku globalnym. Z tego powodu w państwach członkowskich Unii Europejskiej funkcjonują mechanizmy wsparcia. Są to między innymi rekompensaty sektorowe EU ETS, które mają ograniczać ryzyko tzw. ucieczki emisji (carbon leakage) oraz częściowo rekompensować przedsiębiorstwom wzrost kosztów energii.
12.03.2026
W Polsce zasady przyznawania takiego wsparcia określa ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych. Akt ten reguluje zarówno tryb ubiegania się o rekompensaty, jak i sposób obliczania ich wysokości. Rekompensaty sektorowe EU ETS stanowią formę pomocy publicznej. Jej celem jest częściowe pokrycie kosztów wynikających z przenoszenia na ceny energii elektrycznej kosztów zakupu uprawnień do emisji CO₂ w ramach systemu EU ETS. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorstwa działające w branżach szczególnie energochłonnych mogą ubiegać się o wsparcie finansowe ograniczające wpływ rosnących cen energii na koszty wytwarzania. Ustawa wskazuje również, kto i w jaki sposób może ubiegać się o takie wsparcie. Prawo do rekompensat sektorowych EU ETS przysługuje podmiotom prowadzącym działalność w sektorach lub podsektorach energochłonnych. W załącznik nr 1 do w.w. ustawy znajduje się ich wykaz, który w styczniu 2026 został zaktualizowany na poziomie UE. Dodatkowo konieczne jest spełnienie określonych warunków, które omówimy w tym artykule.
Rekompensaty sektorowe EU ETS mogą uzyskać przedsiębiorstwa energochłonne, które spełniają określone warunki formalne i operacyjne. Podstawowym wymogiem jest posiadanie tytułu prawnego do instalacji oraz jej aktywna eksploatacja – wsparcie dotyczy bowiem realnie funkcjonujących zakładów. Dodatkowo, firma nie może znajdować się w trudnej sytuacji finansowej w rozumieniu wytycznych Komisji Europejskiej ani zalegać z opłatami podatkowymi czy składkami na ubezpieczenia społeczne, z wyjątkiem przypadków, gdy obowiązek ten został prawnie odroczony lub rozłożony na raty.
Istotnym kryterium jest także wdrożenie odpowiedniego systemu zarządzania i uzyskanie certyfikatu wydanego przez akredytowaną jednostke certyfikujacą lub wpisu do określonego rejestru . Może to być europejski system EMAS (Eco-Management and Audit Scheme), który wymaga nie tylko zgodności z przepisami, ale także stałego doskonalenia wyników środowiskowych. Potwierdzeniem udziału w systemie EMAS jest uzyskanie wpisu do rejestru prowadzonego przez GIOŚ. Innym, choć równie dobrym rozwiązaniem jest międzynarodowy standard ISO 14001. Certyfikat ISO 14001 potwierdza, że firma prowadzi działalność zgodnie z najlepszymi praktykami ochrony środowiska. Alternatywnie rekompensaty przysługują również przedsiębiorstwom posiadającym certyfikat ISO 50001. Jest to z kolei system zarządzania energią, który pozwala optymalizować zużycie energii, ograniczać koszty i emisje.
Warto podkreślić, że posiadanie certyfikowanych systemów takich jak ISO 14001 i/lub EMAS daje korzyści wykraczające poza samą możliwość ubiegania się o rekompensaty. Dzięki nim przedsiębiorstwo może znacząco poprawić efektywność energetyczną i środowiskową, zmniejszając marnotrawstwo zasobów oraz koszty operacyjne. Certyfikaty te zwiększają także wiarygodność firmy w oczach klientów, partnerów biznesowych i inwestorów, ułatwiając dostęp do finansowania oraz realnie wspierają raportowanie ESG. Ponadto wdrożenie systemu zarządzania kompleksowo przygotowuje firmę do rosnących wymagań prawnych i regulacyjnych w zakresie ochrony środowiska i klimatu. Dzięki nim budujesz firmę odporną na zmiany i konkurencyjną na rynku. W tym miejscu warto również zwrócić uwagę, że ISO 14001 lub EMAS pomogą także w spełnieniu obowiązków wynikających z dyrektywy IED 2.0 – czyli nowelizacji dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych. Prowadzący instalacje objęte pozwoleniami zintegrowanymi będą musieli bowiem wdrożyć system zarządzania środowiskowego. Z kolei dla firm o średniorocznym zużyciu energii powyżej 85TJ uzyskanie certyfikatu ISO 50001 będzie obligatoryjne. Wynika to z planowanej (i koniecznej!) nowelizacji ustawy o efektywności energetycznej, implementującej nową dyrektywę EED.
Kwoty rekompensat w dużych zakładach przemysłowych sięgają od kilkuset tysięcy do nawet kilku milionów złotych rocznie. Wysokość zwrotu zależy od:
Maksymalny łączna kwota przeznaczona na przyznanie rekompensat za dany rok kalendarzowy jest równa wysokości środków ze sprzedaży w drodze aukcji uprawnień do emisji. Informacje o łącznej kwocie przeznaczonej na rekompensaty minister właściwy do spraw gospodarki przekazuje Prezesowi URE do dnia 15 stycznia roku kalendarzowego, w którym są przyznawane rekompensaty. Maksymalny limit środków przeznaczanych na rekompensaty za 2025 rok wynosi aż 3 567 170 000 zł, dlatego warto sprawdzić możliwości ich uzyskania.
Termin na złożenie wniosku o przyznanie rekompensat sektorowych (wraz z załącznikami) za rok miniony upływa 31 marca. Formularz wniosku został udostępniony na stronie URE. Dokumentacja kierowana do Prezesa URE składa się z wniosku o przyznanie rekompensat oraz załączników. Wszystkie dokumenty należy złożyć w postaci papierowej oraz w postaci elektronicznej, dlatego przydaje się profesjonalne wparcie w tym procesie.
Specjalizujemy się we wdrażaniu, przygotowaniu do certyfikacji i doskonaleniu:
Nasze wsparcie obejmuje:
Z systemu rekompensat mogą skorzystać przedsiębiorstwa działające w sektorach i podsektorach energochłonnych, czyli takich, których działalność wymaga dużego zużycia energii. To właśnie w tego typu działalności koszty emisji CO₂ mogą znacząco wpłynąć na konkurencyjność. Konkretne kody PKD / PKWiU zostały wymienione w załączniku 1 do ustawy o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych. Na początku 2026 roku Komisja Europejska wprowadziła zmiany w zasadach udzielania pomocy publicznej w ramach systemu EU ETS. Dla wielu przedsiębiorstw energochłonnych są to jedne z najważniejszych modyfikacji regulacyjnych w ostatnich latach. Mechanizm rekompensat został rozszerzony o 22 dodatkowe kody PKD. Pojawiły się nowe branże, dlatego nowelizacja może stanowić realne wsparcie dla firm zmagających się z wysokimi kosztami energii. Poniżej przedstawiamy pełna listę, po zmianach, z zaznaczeniem nowych pozycji.
| Górnictwo | NOWY | PKD 07.10.Z – Górnictwo rud żelaza |
| NOWY | PKD 07.29.Z – Górnictwo pozostałych rud metali nieżelaznych | |
| Przemysł spożywczy | NOWY | PKD 10.41.Z – Produkcja olejów i pozostałych tłuszczów płynnych |
| NOWY | PKD 11.06.Z – Produkcja słodu | |
| Pzemysł odzieżowy i tekstylny | PKD 14.11 – Produkcja odzieży skórzanej | |
| PKD 14.11 – Produkcja odzieży skórzanej | ||
| NOWY | PKD 13.10.Z – Przygotowanie i przędzenie włókien tekstylnych | |
| NOWY | PKD 13.95.Z – Produkcja włóknin i wyrobów z włóknin | |
| Przmysł drzewny | PKD 16.21.Z – Produkcja arkuszy fornirowych i płyt wykonanych na bazie drewna | |
| Przemysł naftowy | PKD 19.20 – Wytwarzanie i przetwarzanie produktów rafinacji ropy naftowej | |
| Przemysł chemiczny | PKWiU 20.16.40.15 – Glikole polietylenowe oraz pozostałe alkohole polieterowe, w formach podstawowych | |
| PKWiU 20.11.11.50 – Wodór | ||
| PKWiU 20.11.12.90 – Nieorganiczne związki tlenowe niemetali | ||
| PKD 20.13 – Produkcja pozostałych podstawowych chemikaliów nieorganicznych | ||
| NOWY | PKD 20.12.Z – Produkcja barwników i pigmentów | |
| NOWY | PKD 20.14.Z – Produkcja pozostałych podstawowych chemikaliów organicznych | |
| NOWY | PKD 20.15.Z – Produkcja nawozów i związków azotowych | |
| NOWY | PKD 20.16.Z – Produkcja tworzyw sztucznych w formach podstawowych | |
| NOWY | PKD 20.17.Z – Produkcja kauczuku syntetycznego w formach podstawowych | |
| NOWY | PKD 20.60.Z – Produkcja włókien chemicznych | |
| NOWY | PKWiU 20.59.56.70 – Mieszane alkilobenzeny i mieszane alkilonaftaleny (z wyłączeniem produktów objętych HS 2707 lub 2902) | |
| Materiały budowlane i przetwórstwo materiałów mineralnych | PKWiU 23.14.12.20 – Maty z włókna szklanego | |
| PKWiU 23.14.12.40 – Woale z włókna szklanego | ||
| NOWY | PKD 23.11.Z – Produkcja szkła płaskiego | |
| NOWY | PKD 23.13.Z – Produkcja szkła gospodarczego | |
| NOWY | PKD 23.14.Z – Produkcja włókien szklanych | |
| NOWY | PKD 23.31.Z – Produkcja ceramicznych kafli i płytek | |
| NOWY | PKWiU 23.99.19.10 – Wełna żużlowa, wełna skalna i podobne wełny mineralne (z wyłączeniem wełny szklanej) | |
| Przemysł metalowy | PKD 24.42 – Produkcja aluminium | |
| PKD 24.43 – Produkcja ołowiu, cynku i cyny | ||
| PKD 24.10 – Produkcja surówki żelazostopów, żeliwa i stali oraz wyrobów hutniczych | ||
| PKD 24.44 – Produkcja miedzi | ||
| PKD 24.45 – Produkcja pozostałych metali nieżelaznych | ||
| PKD 24.51 – Wszystkie kategorie produktu w sektorze odlewnictwa żeliwa | ||
| NOWY | PKD 24.31.Z – Produkcja prętów ciągnionych na zimno | |
| NOWY | PKD 24.34.Z – Produkcja drutu | |
| NOWY | PKD 27.20.Z – Produkcja baterii i akumulatorów |
Przepisy nie wymagają, aby działalność objęta powyższymi kodami PKD 2007 i PKWiU 2015 była głównym rodzajem działalności firmy. Co więcej, wytwarzany produkt nie musi trafiać na rynek – może być wykorzystany wewnętrznie przez firmę do dalszej produkcji.
System rekompensat EU ETS w Polsce stanowi realne wsparcie dla przedsiębiorstw energochłonnych, pozwalając częściowo zrekompensować wzrost kosztów energii i emisji CO₂. Dzięki mechanizmowi tym firmom łatwiej zachować konkurencyjność, jednocześnie wdrażając wysokie standardy zarządzania, takie jak ISO 14001, EMAS i ISO 50001. Warto pamiętać, że posiadanie tych certyfikatów przynosi korzyści wykraczające poza możliwość uzyskania rekompensat – poprawia efektywność, ogranicza koszty, zwiększa wiarygodność w oczach klientów i partnerów biznesowych oraz przygotowuje firmę do rosnących wymagań prawnych i regulacyjnych w zakresie ochrony środowiska.
Jeśli Twoja firma działa w sektorze energochłonnym i chcesz skorzystać ze wsparcia jakim są rekompensaty sektorowe EU ETS, wdrożyć ISO 14001 lub EMAS, a także zoptymalizować zarządzanie środowiskiem, skontaktuj się ze specjalistami Silk Road Certification. Pomożemy w pełnym procesie – od analizy kwalifikowalności, przez wdrożenie systemów zarządzania, aż po przygotowanie dokumentacji i wsparcie w pozyskaniu wsparcia finansowego.
Pamiętaj, że firmy nieposiadające jeszcze ISO 14001 lub EMAS mogą stracić prawo do milionowych rekompensat. Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego w 2025 r. staje się zatem inwestycją o bardzo wysokiej stopie zwrotu. Nie czekaj – zacznij zwiększać konkurencyjność Twojej firmy już dziś!
← Aktualności
W styczniu 2025 r. opublikowano nowe europejskie rozporządzenie dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych – Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Akt ten zastępuje dotychczasową dyrektywę 94/62/WE i wprowadza jednolite wymagania dla wszystkich państw członkowskich UE w zakresie projektowania opakowań, zawartości recyklatu, recyclability oraz dokumentowania zgodności. Rozporządzenie weszło w życie w lutym 2025 r., a większość jego przepisów zacznie obowiązywać od sierpnia 2026 r. Jednym z kluczowych nowych obowiązków dla producentów, importerów oraz firm wprowadzających produkty w opakowaniach na rynek UE jest sporządzenie deklaracji zgodności opakowania (EU Declaration of Conformity).
→ CZYTAJ WIĘCEJTransformacja do GOZ (gospodarki o obiegu zamkniętym) jest jednym z celów Europejskiego Zielonego Ładu. Czy w takim razie dziś chodzi wyłącznie o recykling? W praktyce coraz częściej nie. W sektorze tworzyw sztucznych kluczowe staje się pytanie: „czy dany materiał nadal jest odpadem, czy już surowcem, który utracił status odpadu?”. Od odpowiedzi na to pytanie zależy nie tylko możliwość obrotu rynkowego danym materiałem, lecz także sposób transportu, zakres wymaganych formalności, ryzyko regulacyjne oraz realna konkurencyjność dostawcy na rynku europejskim. Utrata statusu odpadu przestaje być tematem „technicznym”, a staje się elementem strategicznym dla całego łańcucha dostaw.
→ CZYTAJ WIĘCEJProgram RecyClass zyskuje rangę narzędzia praktycznego. To nie kolejny „dekoracyjny papierek”, lecz mechanizm odpowiadający bezpośrednio na wymagania rynku. Bo dziś rynek mówi: "sprawdzam". Przedsiębiorstwa coraz częściej poszukują rozwiązań dostarczających twardych, weryfikowalnych dowodów. Ma to również swoje uzasadnienie legislacyjne. W tym artykule przybliżymy zasady, sens i wartość certyfikacji RecyClass. Wyjaśnimy, dlaczego coraz częściej staje się ona istotnym elementem strategii operacyjnej i rynkowej.
→ CZYTAJ WIĘCEJ