Do daty stosowania Rozporządzenia (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR) już tylko pozostały cztery miesiące. Od 30 marca 2026 r. dostępne są oficjalne wytyczne (C(2026) 2151) oraz dokument FAQ, opublikowane przez Komisje Europejską. Znajdują się w nich wyjaśnienia dotyczące m.in. zasady stosowania ograniczeń PFAS w opakowaniach do kontaktu z żywnością. To nie jest już etap śledzenia legislacji – to etap działania. Dlatego warto przejść od analizy przepisów do ich praktycznego wdrażania.
O tym, kto jest producentem w rozumieniu wymagań PPWR, jakie role wyróżnia rozporządzenie i na kim spoczywa obowiązek sporządzenia deklaracji zgodności, pisaliśmy szczegółowo we wcześniejszym artykule: PPWR – deklaracja zgodności opakowań i przygotowanie firm do nowych wymagań UE. Dzisiaj skoncentrujemy się na tym, co konkretnie firma powinna zrobić, posiadać i okazać do 12 sierpnia 2026 r.
15.04.2026
PFAS (czyli substancje per- i polifluoroalkilowe) to kwestia, która wymaga szczególnej uwagi polskich przedsiębiorców. Zgodnie z art. 5 ust. 1 PPWR od 12 sierpnia 2026 r. obowiązuje zakaz wprowadzania na rynek UE opakowań do kontaktu z żywnością zawierających PFAS powyżej określonych progów. Wytyczne Komisji Europejskiej z 30 marca 2026 r. jednoznacznie potwierdzają, że wymagania PPWR nie przewidują okresu przejściowego dla tego ograniczenia. W praktyce oznacza to, że opakowania wyprodukowane lub zakupione przed 12 sierpnia 2026 r., ale wprowadzone na rynek UE po tej dacie, muszą już spełniać limity PFAS. Nie można wyprzedawać zapasów magazynowych niespełniających wymogów. Pojęcie „wprowadzenia do obrotu” (placing on the market) wg. wymagań PPWR to moment pierwszego udostępnienia opakowania na rynku UE , a nie moment jego wyprodukowania. Jeśli więc firma posiada zapasy opakowań food-contact zawierających PFAS powyżej progu i planuje je wykorzystać lub sprzedać po 12 sierpnia — nie będzie to zgodne z prawem.
PFAS to grupa tzw. „wiecznych chemikaliów”. Stosowane są m.in. jako bariery przeciwtłuszczowe i wodoodporne w opakowaniach papierowych, kartonowych, a także w niektórych tworzywach sztucznych. Wytyczne KE wskazują, że do czasu opracowania zharmonizowanej metodologii badawczej UE rynkowym standardem weryfikacji jest analiza zawartości fluoru całkowitego (Total Fluorine / Total Organic Fluorine), dostępna w laboratoriach komercyjnych. Dla wielu firm oznacza to nie tylko konieczność przebadania obecnych materiałów, ale realną potrzebę zmiany dostawców lub materiałów opakowaniowych. Może to być zatem proces, który wymaga czasu znacznie dłuższego niż cztery miesiące.
Oprócz zakazu PFAS, od daty stosowania wymagań PPWR firmy muszą spełniać również wymóg limitu metali ciężkich. Łączna zawartość ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego nie może przekraczać 100 mg/kg w żadnym opakowaniu. Dotyczy to zarówno surowców pierwotnych, jak i materiałów z recyklingu. Nie ma przy tym znaczenia rodzaj użytego materiału i przeznaczenie opakowania (art. 5 ust. 6 PPWR). Każdy typ opakowania musi posiadać deklarację zgodności UE (EU Declaration of Conformity) sporządzoną zgodnie z art. 39 oraz Załącznikiem VIII PPWR, opartą na dokumentacji technicznej (art. 15 PPWR). Deklaracja to nie dokument ogólny „na firmę”. Sporządza się ją per typ opakowania, ze wskazaniem osoby podpisującej, która ponosi osobistą odpowiedzialność prawną. Dokumentację należy przechowywać 5 lat (opakowania jednorazowe) lub 10 lat (wielokrotnego użytku).
Aby spełnić wymagania PPWR w terminie, nie wystarczy ogólna wiedza o przepisach. Konieczne jest uporządkowane podejście i wdrożenie konkretnych działań w organizacji. Dlatego poniżej przedstawiamy praktyczną sekwencję kroków, które pozwolą przygotować firmę na nowe obowiązki i ograniczyć ryzyko niezgodności.
Sporządź pełną listę typów opakowań wprowadzanych na rynek UE. Dokonaj podziału według materiału, formatu, dostawcy i przeznaczenia. Oznacz, które mają kontakt z żywnością (te podlegają wymogom dotyczącym PFAS). Zidentyfikuj zapasy magazynowe opakowań food-contact. Jeśli opakowania przeznaczone do kontaktu z żywnością zawierają PFAS, nie będzie można ich wprowadzić na rynek po 12 sierpnia 2026r.
Uzyskaj od dostawców materiałów opakowaniowych potwierdzenie (certyfikat lub raport laboratoryjny), że materiały nie zawierają PFAS powyżej limitów i spełniają limit metali ciężkich. Jeśli dostawca nie jest w stanie tego potwierdzić — to sygnał, że konieczna może być zmiana dostawcy lub materiału. Nie warto tego odkładać.
Zanim możliwe będzie sporządzenie dokumentacji i deklaracji zgodności, konieczne jest potwierdzenie parametrów materiałowych poprzez badania laboratoryjne.
Wyniki stanowią rdzeń dokumentacji technicznej.
Zgromadź w jednym miejscu wyniki badań, certyfikaty materiałowe, specyfikacje opakowań i ewentualne certyfikaty recyklingu. To dokumentacja, której organy nadzoru mogą zażądać do wglądu.
Na podstawie dokumentacji przygotuj EU Declaration of Conformity zgodnie z Załącznikiem VIII PPWR. Wyznacz osobę odpowiedzialną. Zaimplementuj adekwatny system archiwizacji.
Aby maksymalnie ułatwić przygotowanie do spełnienia wymagań PPWR, przygotowaliśmy PPWR Readiness Package. Jest to pakiet wsparcia, obejmujący takie usługi, jak:
Szczegółowy opis PPWR Readiness Package znajdziesz TUTAJ.
Wymagania PPWR nie przewidują „miękkiego startu”. Zakaz PFAS obowiązuje od pierwszego dnia – bez okresu przejściowego, bez wyjątku dla zapasów. Firmy, które dzisiaj nie wiedzą, czy ich opakowania food-contact zawierają PFAS, mają cztery miesiące na to, żeby się dowiedzieć, podjąć decyzję i wdrożyć zmiany. To realistyczny, ale napięty harmonogram.
Jeśli korzystasz z opakowań do kontaktu z żywnością i chcesz sprawdzić, czy zmiany dotyczą Twojej firmy – skontaktuj się z zespołem SRC.
Myślisz, że wiesz, czym jest opakowanie? PPWR może Cię zaskoczyć Wyobraź sobie zwykły dzień. Rano parzysz herbatę. Potem wpadasz do biura z kawą w kubku. W sklepie kupujesz jabłka, kwiaty i kilka rzeczy na kolację. Po drodze odbierasz paczkę. Wieczorem wyrzucasz worek ze śmieciami. Wydaje się, że z opakowaniami masz do czynienia na każdym kroku. Ale czy potrafisz wskazać, które z tych rzeczy są opakowaniami w rozumieniu nowych przepisów? Od 12 sierpnia 2026 r. odpowiedź ma znaczenie znacznie większe niż dotychczas. Tego dnia zaczyna być stosowane rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, czyli PPWR. To jest rozporządzenie, a nie dyrektywa. Nie czeka więc na polską ustawę wdrażającą. Jego przepisy stosuje się bezpośrednio, a wraz z nimi pojawiają się obowiązki związane między innymi z deklaracją zgodności UE, dokumentacją techniczną, identyfikacją odpowiedzialności i nadzorem nad zgodnością.
→ CZYTAJ WIĘCEJOd 12 sierpnia 2026 r. każde opakowanie wprowadzane na rynek UE musi mieć deklarację zgodności (DoC) i dokumentację techniczną zgodne z rozporządzeniem (UE) 2025/40 (PPWR). W praktyce audytowej widzimy jednak, że firmy zaczynają od szablonu deklaracji. Dopiero potem pytają: dla którego dokładnie opakowania, w którym strumieniu sprzedaży i kto właściwie powinien ją podpisać? To odwrócona kolejność, ponieważ identyfikowalność opakowań w PPWR stanowi fundament. Jednoznaczne powiązanie każdej partii opakowania z jego wytwórcą, składem materiałowym, dowodami badań, a także – co często pomijane – z modelem sprzedaży, w którym opakowanie trafia na rynek.
→ CZYTAJ WIĘCEJJeśli znasz rozporządzenie REACH, to prawdopodobnie zetknąłeś się z pojęciem Only Representative. Jest to podmiot w UE, który przejmuje obowiązki rejestracyjne od producenta spoza Unii. Mechanizm jest prosty: producent z Chin, USA czy Japonii nie może samodzielnie zarejestrować substancji w ECHA, więc wyznacza europejskiego pośrednika, który robi to w jego imieniu. PPWR wprowadza analogiczną instytucję dla opakowań. Jest tutaj jednak pewien haczyk: w PPWR występują dwa rodzaje Autoryzowanych Przedstawicieli. Pierwszy typ Autoryzowanego Przedstawiciela działa na podstawie Artykułu 17 PPWR. To podmiot wyznaczany przez producenta spoza UE, który może w jego imieniu sporządzić DoC, przechowywać dokumentację techniczną i być punktem kontaktu dla organów nadzoru rynkowego. Drugi typ Autoryzowanego Przedstawiciela w PPWR to zupełnie inna rola. Artykuł 45 PPWR dotyczy Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (EPR) i nakłada obowiązek wyznaczenia Autoryzowanego Przedstawiciela w każdym państwie członkowskim, gdzie opakowanie po raz pierwszy trafia bezpośrednio do użytkownika końcowego.
→ CZYTAJ WIĘCEJ